İş sağlığı ve güvenliği hizmetini dışarıdan alan işverenler için doğru OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi) seçimi hem çalışanların güvenliği hem de denetimlerde sorun yaşamamak açısından önemlidir. OSGB’lerin kuruluşu ve çalışma kuralları İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği ile belirlenir. Bu rehberde yönetmelikteki kurallara göre bir OSGB’de nelere bakmanız gerektiğini adım adım anlatıyoruz.
1. Yetki Belgesini Kontrol Edin
OSGB’ler Bakanlıktan yetki belgesi almadan hizmet veremez. Yetki belgesi beş yılda bir vize ettirilmek zorundadır ve süresinde vize yaptırmayan OSGB’nin belgesi askıya alınır. Kurallara uymayan OSGB’lere ihtar puanı verilir, belgeleri askıya alınabilir veya iptal edilebilir. Askıya alınan ve iptal edilen belgeler Bakanlığın internet sayfasında ilan edilir.
Yönetmeliğe göre işveren, hizmet aldığı OSGB’nin geçerli yetki belgesiyle görevlendirilmesinden sorumludur. Bu yüzden OSGB’den yetki belgesinin numarasını ve unvanını isteyin. OSGB’ler tabela, broşür ve internet sitesi dahil her yerde sadece yetki belgesindeki isim ve unvanı kullanabilir. Sözleşmedeki unvan ile yetki belgesindeki unvanın aynı olmasına dikkat edin. OSGB’nin yetkili olup olmadığını, Bakanlığın İSG-KATİP ana sayfasında yayımlanan “Yetkilendirilmiş OSGB ve TSMB Listesi”nden de kontrol edebilirsiniz.
2. İşyerinizin İlinde Hizmet Verebilir mi?
OSGB’ler kuruldukları il ve bu ile sınır komşusu illerde hizmet verebilir. Daha uzak bir ilde hizmet verebilmeleri için o ilde yönetmelik şartlarını taşıyan bir şube açmaları gerekir. Yetki aldığı il sınırları dışında hizmet veren OSGB’nin belgesi askıya alınır. Örneğin İstanbul’da yetkili bir OSGB, İstanbul’un yanı sıra sınır komşusu Kocaeli’deki işyerlerine de hizmet verebilir.
3. Sözleşme İSG-KATİP Üzerinden Yapılmalı
OSGB’lerin sunduğu her türlü İSG hizmeti için Bakanlığın İSG-KATİP sistemi üzerinden sözleşme yapılması zorunludur. Sözleşme sistemdeki örneğe uygun düzenlenir ve iki taraf en geç beş gün içinde sistem üzerinden onaylar. Sözleşmesi onaylanmayan iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli göreve başlayamaz. Kâğıt üzerinde anlaşıp İSG-KATİP kaydı yapmayan bir hizmet, denetimde hiç hizmet alınmamış gibi değerlendirilebilir. Onay adımları için İSG-KATİP sözleşme onayı rehberimize bakabilirsiniz.
4. Uzmanın Belge Sınıfı Tehlike Sınıfınıza Uygun mu?
İş güvenliği uzmanlarının belgesi A, B ve C sınıfıdır. Çok tehlikeli işyerlerinde A, tehlikeli işyerlerinde en az B, az tehlikeli işyerlerinde en az C sınıfı belgeli uzman görevlendirilmelidir. OSGB’ye işyerinize atanacak uzmanın belge sınıfını sorun. İşyerinizin tehlike sınıfını bilmiyorsanız tehlike sınıfı sorgulama sayfamıza bakabilirsiniz. Çok tehlikeli sınıfta 10 ve daha fazla çalışanınız varsa işyeri hekimine ek olarak diğer sağlık personeli (DSP) görevlendirilmesi de gerekir.
5. Yasal Asgari Süreler Karşılanıyor mu?
OSGB’ler hizmeti, tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenen sürelerden az olmamak üzere vermek zorundadır. Bu süreler çalışan başına aylık dakika olarak hesaplanır. Ayrıntılar için iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi çalışma süreleri rehberimize bakabilirsiniz. Teklif alırken her ay uzman ve hekime kaç dakika ayrılacağını ve ziyaretlerin nasıl planlanacağını yazılı olarak isteyin.
Yönetmelik, işyerine ait zorunlu sürenin bölünerek birden fazla kişiye verilmesini yasaklar (kamu kurumları hariç). Yani aynı ay içinde her seferinde farklı bir uzmanın gelmesi değil, işyerinize atanmış belirli bir uzman ve hekimin düzenli gelmesi gerekir. Sadece 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde, işveren ve OSGB anlaşarak aynı sözleşme yılı içinde aylık süreleri birleştirebilir.
6. Hizmetin Kapsamını Netleştirin
Yönetmeliğe göre OSGB’ler şu işlerden sorumludur: çalışma ortamı gözetimi ve işverene öneriler, çalışanların sağlık gözetimi, eğitim planlaması, acil durumların belirlenmesi ve acil durum planının hazırlanması, yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu ile kayıtların tutulması. Teklifte bu işlerin hangilerinin fiyata dahil olduğunu ve hangileri için ayrıca ücret istendiğini (örneğin ortam ölçümleri, periyodik kontroller, laboratuvar tetkikleri) açıkça görün. Fiyatı belirleyen etkenler için OSGB fiyatları rehberimize bakabilirsiniz.
OSGB’ler üstlendikleri hizmetin tamamını veya bir kısmını başka bir kişi ya da kuruma devredemez. Görüştüğünüz firmanın işi kendi kadrosuyla yapacağından emin olun.
7. Kayıtlar ve Onaylı Defter
Uzman ve hekimin tespit ve önerileri, noter veya il müdürlüğünce onaylı tespit ve öneri defterine yazılır. Deftere yazılan öneriler işverene tebliğ edilmiş sayılır. Defterin asıl sureti işverende kalır. OSGB ise onaylı defter suretlerini, yıllık çalışma planı ve değerlendirme raporlarını ve eğitim kayıtlarını kendi arşivinde saklar. Sözleşme bittiğinde, siz istemeseniz bile tüm kayıt ve dosyaları işverene teslim etmek zorundadır. Sözleşme öncesinde ziyaret sonrası nasıl raporlama yapılacağını ve kayıtlara nasıl erişeceğinizi sorun.
Dikkat Edilmesi Gereken Uyarı İşaretleri
- Yetki belgesi numarasını veya unvanını paylaşmak istemeyen firma
- İSG-KATİP sözleşmesi yapmadan hizmet vermeyi teklif etmek
- İşyerine hiç gelmeden sadece evrak imzalatmayı önermek
- Yasal asgari sürelerin karşılanamayacağı kadar düşük fiyat
- Her ziyarete farklı bir uzmanın gelmesi, atanmış kişinin belirsiz olması
- Tehlike sınıfınız için yetersiz belge sınıfına sahip uzman önerilmesi
- Yetkili olduğu il dışında, şubesi olmadan hizmet teklif etmek
Unutmayın: Sorumluluk İşverende Kalır
OSGB’den hizmet almak, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. İşveren; OSGB personelinin çalışabilmesi için yer, zaman ve araç sağlamak, OSGB’nin yazılı olarak bildirdiği mevzuata uygun tedbirleri uygulamak ve çalışanları OSGB’de görevli kişiler hakkında bilgilendirmekle yükümlüdür. İyi bir OSGB, riskleri görüp size zamanında ve yazılı bildiren, bu tedbirlerin takibini yapan firmadır. Kendi uzmanınızı görevlendirmek ile OSGB’den hizmet almak arasındaki farklar için karşılaştırma rehberimize, yükümlülüklere uyulmadığında uygulanan tutarlar için İSG Cezaları 2026 rehberimize bakabilirsiniz.
OSGB’ye Sorulacak Sorular: Kontrol Listesi
- Yetki belgenizin numarası ve unvanı nedir, vizesi güncel mi?
- İşyerimizin bulunduğu ilde hizmet vermeye yetkili misiniz?
- Sözleşmeyi İSG-KATİP üzerinden mi yapacağız?
- İşyerimize hangi uzman ve hekim atanacak, uzmanın belge sınıfı nedir?
- Aylık kaç dakika hizmet verilecek, ziyaret takvimi nasıl olacak?
- Risk değerlendirmesi, acil durum planı, eğitimler ve yıllık planlar fiyata dahil mi?
- Ölçüm, periyodik kontrol ve tetkikler için ek ücret var mı?
- Ziyaret sonrası rapor veriyor musunuz, onaylı defter nasıl tutulacak?
- Sözleşme bittiğinde kayıtlar bize nasıl teslim edilecek?
Sık Sorulan Sorular
Bir OSGB’nin yetkili olup olmadığını nasıl anlarım?
Yetki belgesinin numarasını ve belgedeki unvanı isteyin, sözleşmenin bu unvanla İSG-KATİP üzerinden yapılmasını şart koşun. Yetki belgesi askıda veya iptal edilmiş bir OSGB sistem üzerinden sözleşme yapamaz. Askıya alınan ve iptal edilen belgeler Bakanlığın internet sayfasında da ilan edilir. Ayrıca İSG-KATİP ana sayfasındaki “Yetkilendirilmiş OSGB ve TSMB Listesi”nden kontrol edebilirsiniz.
OSGB başka ildeki işyerime hizmet verebilir mi?
Kurulduğu il ve sınır komşusu illerde verebilir. Daha uzak illerde hizmet verebilmesi için orada şubesi olması gerekir. Raylı sistem veya yol yapımı gibi birden fazla ile yayılan işlerde, işin yapıldığı illerden birinde yetkili olması yeterlidir.
OSGB’yi değiştirmek istersem ne olur?
Sözleşmenin sona ermesi veya feshi OSGB tarafından beş iş günü içinde İSG-KATİP’e bildirilir. OSGB, tüm kayıt ve dosyaları işverene teslim etmek zorundadır. İşyerinizde hizmetin kesintiye uğramaması için yeni OSGB ile sözleşmeyi eskisi sona ermeden planlamanız önerilir.
Kaynaklar
- İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği (Resmî Gazete 29.12.2012, sayı 28512; son değişiklik 04.02.2024, sayı 32450) (mevzuat.gov.tr)
- İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, madde 4 ve 6 (mevzuat.gov.tr)
Ekinoks İSG, 2013’ten bu yana Ataşehir merkezli olarak İstanbul ve Kocaeli’deki işyerlerine hizmet veren, Bakanlık yetkili bir OSGB’dir (yetki belgesi OSGB-1729). Sorularınız ve teklif için: 0549 275 14 00 · info@ekinoksisg.com
Bu rehber, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkili OSGB’si Ekinoks İSG (Ekinoks Group Sağlık Eğitim Mühendislik Limited Şirketi, OSGB-1729) tarafından hazırlanmıştır. Son güncelleme: 25 Eylül 2026.
